Płaszczyzny formacji
Formacja
Slider

Zadania Wyższego Seminarium Duchownego określają stosowne dokumenty kościelne. Wśród nich ważne miejsce zajmuje adhortacja Jana Pawła II „Pastores dabo vobis". Wskazują one, że zasadniczym zadaniem tej instytucji jest przygotowanie alumnów do posługi duszpasterskiej, które winno obejmować różne aspekty życia kapłańskiego. Dlatego formacja seminaryjna - zgodnie z zaleceniem władz kościelnych - ma obejmować sferę ludzką, duchową, intelektualną i duszpasterską.

Duchowa

Elementem najwyższej wagi w wychowaniu kapłańskim jest formacja duchowa, która też nazywana jest sercem formacji („Zasady formacji kapłańskiej w Polsce", s. 92). Życie duchowe w okresie przygotowania do kapłaństwa zdominowane jest przez poszukiwanie i odnajdywanie Mistrza, by iść za Nim i trwać w jedności z Nim (por. J 1,37-39). Rozpoznawanie drogi życia w Seminarium dokonuje się na wielu etapach życia codziennego.
Alumni w szczególny sposób poszukują i odnajdują Chrystusa w zgłębianiu Słowa Bożego, połączonego z rozmyślaniem i modlitwą, która stanowi naczelną wartość formacji duchowej. Szczytem chrześcijańskiej modlitwy jest Eucharystia. Klerycy jako przygotowujący się do sprawowania świętych tajemnic, codziennie uczestniczą we Mszy św. w kaplicy seminaryjnej, sprawowanej przez Księży Przełożonych. Alumni w ciągu dnia gromadzą się w kaplicy na wspólnych modlitwach. Pierwszy raz spotykają się na modlitwach porannych po rozpoczęciu nowego dnia. O 12.30 rozważają tajemnicę Wcielenia Syna Bożego i robią szczegółowy rachunek sumienia z pierwszej części dnia. O godzinie 17.20 rozpoczyna się nabożeństwo. Zarówno w czasie Mszy świętej jak też innych modlitw wspólnych klerycy polecają Bogu intencje członków Stowarzyszenia Przyjaciół Wyższego Seminarium Duchownego i ich rodzin oraz wszystkich dobroczyńców Seminarium.

Ponadto każdy z alumnów indywidualnie staje przed Panem na modlitwie. Główną modlitwą indywidualną każdego dnia jest rozmyślanie. Reguła życia w seminarium zobowiązuje do codziennego nawiedzenia Najświętszego Sakramentu przez przynajmniej 15 minut, jak również do odmówienia jednej części różańca, a raz w tygodniu do odprawienia nabożeństwa drogi krzyżowej. W każdy dzień przeznaczone jest pół godziny na czytanie lektury duchowej. Co miesiąc jest dzień skupienia, podczas którego klerycy w milczeniu więcej czasu poświęcają na modlitwę i słuchanie konferencji. Dwa razy w roku alumni uczestniczą w świętych ćwiczeniach rekolekcyjnych.

Aby formacja duchowa mogła przynieść owoce w świecie, w którym panuje nieustanny hałas, wielką wartością jest umiejętność milczenia i zachowania ciszy, by odczuć obecność Boga i w niej się zanurzyć. W Seminarium od rozpoczęcia czytania duchownego (godz. 19.30) do modlitw porannych następnego dnia panuje silentium sacrum (święte milczenie).

Nad całością formacji duchowej każdego kleryka i jej poprawnością czuwają ojcowie duchowni, nazywani często kierownikami duchownymi. Funkcja ojca duchownego jest bardzo potrzebna, ale zarazem bardzo trudna. Każdy alumn raz w miesiącu powinien odbyć rozmowę z ojcem na temat rozwoju swojego życia duchowego, występujących problemów i trudności.

 

Rola ojca duchownego

Formacja ludzka kapłana okazuje się szczególnie ważna ze względu na tych, do których skierowana jest jego misja. Potrzebne jest więc wychowanie do umiłowania prawdy, do prawości i rzetelności, do szacunku wobec każdej osoby, do poczucia sprawiedliwości, do wierności danemu słowu, do prawdziwego współczucia, do konsekwentnego postępowania, a zwłaszcza do zrównoważonego sądu i zachowania. Formacja duchowa ma nauczyć życia w zażyłej i nieustannej łączności z Ojcem przez Syna w Duchu Świętym. W kształtowaniu kandydata do kapłaństwa nieocenioną rolę pełni ojciec duchowny. Posiada on kwalifikacje, które określają go jako mistrza życia wewnętrznego. Jest on odpowiedzialny za formację duchową alumnów. Wprowadza ich w świat życia wewnętrznego, ukazując bogactwa duchowości i sposoby ich przyswajania. Ojciec duchowny związany jest ścisłą tajemnicą dotyczącą treści przeprowadzanych rozmów z alumnami.

Rozmowy alumna z ojcem duchownym winny być regularne. Każdy alumn zobowiązany jest do nich przynajmniej jeden raz w miesiącu. Rozmowy indywidualne z ojcem duchownym winny obejmować programowo wszystkie najważniejsze problemy życia alumna. W kontakcie z ojcem duchownym winien on formować sumienie, porządkować emocjonalność, rozwijać ducha modlitwy, rozeznawać sposób uczestnictwa w sakramentach świętych, rozeznawać powołanie, rozwiązywać najważniejsze konflikty osobiste i wspólnotowe. W kontakcie z ojcem duchownym alumnowi powinno towarzyszyć wielkie wewnętrzne otwarcie. Przedstawienie problemu przynosi pożądane owoce tylko wówczas, kiedy alumn wypowiada go z odczuciem wewnętrznej wolności. To właśnie zdobyta wolność wobec swojego lęku, jak również pokonanie fałszywego wstydu wobec drugiego człowieka, jest jednym z najcenniejszych doświadczeń w kierownictwie duchowym. Ojciec duchowny jest do stałej dyspozycji alumnów, by im umożliwić kontakt i rozmowy. On też kieruje modlitwami i wspólnymi ćwiczeniami duchownymi (m. in. dniami skupienia i rekolekcjami), oraz czuwa nad jednolitym stosowaniem kryteriów w rozeznawaniu powołania alumnów.

 

Modlitwa indywidualna

Formacja duchowa kandydata do kapłaństwa domaga się osobistego stanięcia przed Bogiem w modlitwie indywidualnej. Istotnym elementem tej modlitwy jest połączone z rozmyślaniem czytanie Słowa Bożego (lectio divina), słuchanie pokorne i pełne miłości Tego, który mówi. W świetle i mocy Słowa Bożego można bowiem odkryć, zrozumieć i pokochać własne powołanie, pójść za nim i wypełnić swoja misję, dzięki czemu cała egzystencja odnajduje swój jedyny i radykalny sens w tym, że właśnie do niej skierowane jest Słowo Boże powołujące człowieka, a zarazem z niej biorą początek słowa człowieka, który odpowiada Bogu. Zażyłość ze Słowem Bożym może ułatwić proces nawrócenia nie tylko w tym sensie, że pozwala oderwać się od zła, by przylgnąć do dobra, lecz również w tym, że wzbudza w sercu myśli Boże, tak iż wiara, jako odpowiedź na Słowo, staje się nowym kryterium osądu i oceny ludzi i rzeczy, wydarzeń i problemów. Tej szczególnej zażyłości ze Słowem Bożym pomaga poranna medytacja (30 minut) według wskazań św. Ignacego z Loyoli. Bardzo konieczne i pilne jest ponowne odkrycie podczas formacji seminaryjnej piękna i radości sakramentu pokuty. Dlatego też każdy alumn zobowiązany jest do częstego (przynajmniej raz na dwa tygodnie) korzystania z tego sakramentu. Kandydat do kapłaństwa, uformowany w szkole Jezusa modlącego się do Ojca, ma stawać się dla innych wzorem i nauczycielem modlitwy.

 

Modlitwa Wspólnotowa

"Trwajcie gorliwie na modlitwie, czuwając na niej wśród dziękczynienia." (Kol 4, 2) Naczelną wartość formacji duchowej każdego człowieka a w szczególności kandydata do kapłaństwa stanowi modlitwa. Jest ona wzniesieniem duszy ku Bogu w postawie pokory i całkowitego oddania się Jemu. Szczególnym rodzajem modlitwy jest wspólnotowa rozmowa z Bogiem. Seminarium duchowne wytwarza specyficzną atmosferę umożliwiającą alumnom wspólne stanięcie przed Stwórcą. Centralne miejsce codziennego spotkania z Bogiem zajmuje Eucharystia, przeżywana jako pamiątka śmierci i zmartwychwstania Chrystusa, jako ofiara i uczta paschalna oraz jako sakrament trwałej i rzeczywistej obecności Chrystusa w Kościele. Czynny udział w codziennej Mszy Świętej stanowi dla alumna najważniejsze wydarzenie dnia.

W szczególnie uroczysty sposób sprawowane są Eucharystie niedzielne i czwartkowe, podczas których żarliwą modlitwą obejmowane są wszystkie osoby poświęcone Bogu poprzez sakrament kapłaństwa i życia zakonnego. Rytm modlitwy wspólnoty seminaryjnej jest również kształtowany Liturgią Godzin, zwłaszcza przez wspólne sprawowanie Jutrzni i Nieszporów. Liturgia Godzin to modlitwa Chrystusa i Kościoła. Celebracja ta jako wyraz wierności zaleceniom apostolskim, by "nieustannie się modlić" (1 Tes 5,17), jest tak pomyślana, aby wszystkie pory dnia i nocy uświęcać przez uwielbienie Boga.

 

Rekolekcje

Każda modlitwa - szczególnie w życiu kapłana, czy kleryka domaga się czasu. Obok chwil poświęcanych na pracę, posiłki, odpoczynek, naukę, trzeba zagwarantować sobie także czas na spotkanie z Bogiem. Kiedy brak nam czasu na modlitwę, doświadczenie tajemnicy Boga stopniowo w nas zamiera. Pośród niepokoju i zgiełku panującego w naszym społeczeństwie, koniecznym elementem pedagogii modlitwy jest ukazywanie głębokiego ludzkiego sensu i religijnej wartości milczenia jako atmosfery duchowej nieodzownej do tego, by odczuć obecność Boga i w niej się zanurzyć. W atmosferze takiego właśnie milczenia odbywają się kilkudniowe rekolekcje seminaryjne. Przeżywane są one przez alumnów dwukrotnie w ciągu roku akademickiego. Rekolekcje jesienne, trwające zwykle sześć dni pomagają wejść w atmosferę nowego roku formacji. Prowadzone są przez zaproszonego wcześniej kapłana. Rekolekcje wiosenne natomiast są nieco krótsze i przygotowują kleryków do głębszego przeżycia Świąt Wielkanocnych. W ostatnim dniu rekolekcji alumni roku trzeciego przyjmują posługę lektoratu, zaś klerycy roku czwartego - posługę akolitatu.

Mówiąc o rekolekcjach seminaryjnych nie wolno też zapomnieć o nowennie przed Niepokalanym Poczęciem Najświętszej Maryi Panny (8 XII). Odbywa się ona na wieczornych nabożeństwach Liturgii Godzin, w czasie których wygłaszane są ascetyczne konferencje. Zwieńczeniem nowenny jest przyjęcie przez alumnów roku trzeciego szaty duchownej. Rekolekcje seminaryjne służą pogłębieniu więzi z Panem Bogiem. Chrystus nie wzywa nas bowiem najpierw do tego, abyśmy dla Niego pracowali, ale byśmy z Nim i dla Niego żyli. Posługa duszpasterska ma być owocem naszego życia z Jezusem i dla Jezusa.

 

Dni skupienia

Dzień skupienia służy pogłębieniu formacji duchowej oraz umocnieniu życia duchowego, będącego zjednoczeniem na co dzień z Bogiem Trójjedynym we wspólnocie Kościoła. Każdy dzień skupienia jest okazja do dojrzewania duchowego i pasterskiego, do dłuższej i spokojniejszej modlitwy, pozwala sięgnąć do korzeni kapłaństwa, aby odnaleźć świeżość ideałów, które są źródłem wierności i pasterskiego zapału. Dzień skupienia to jednodniowe rekolekcje, przeżywane we wspólnocie seminaryjnej zwykle jeden raz w miesiącu. Rozpoczyna się on w sobotę wieczorem odśpiewaniem hymnu do Ducha Świętego "Veni Creator Spiritus" i wysłuchaniem wstępnej konferencji. Niedziela ukształtowana jest rytmem wspólnie odmawianej Liturgii Godzin i ascetycznymi konferencjami, wygłaszanymi przez jednego z ojców duchownych seminarium, bądź przez zaproszonego kapłana. Punktem zwieńczającym dzień skupienia jest uroczysta Eucharystia.

Duszpasterska

Formacja duszpasterska stanowi integralną część całego przygotowania do kapłaństwa. Alumni odpowiednio do etapu formacji na jakim się znajdują, podejmują duszpasterską troskę rozumianą głównie jako pomoc kapłanom w ich pracy pastoralnej. Ogólnie duszpasterskie zaangażowanie alumnów można podzielić na praktyki wakacyjne oraz działalność w ciągu roku akademickiego.
Każdy kleryk po I, II i III roku zobowiązany jest do dwóch tygodni praktyki duszpasterskiej podczas wakacji. Alumni po roku IV i V podejmują wakacyjną praktykę duszpasterską w wymiarze 3 tygodni. Pole działania jest bardzo szerokie. Alumni czynnie uczestniczą w pieszej pielgrzymce na Jasną Górę, pomagając księżom przewodnikom poszczególnych grup. Duża liczba kleryków bierze udział w rekolekcjach oazowych, turnusach organizowanych przez Katolickie Stowarzyszenie Młodzieży czy Ruch Apostolstwa Młodzieży. Kleryków nie brakuje też na rekolekcjach prowadzonych dla Liturgicznej Służby Ołtarza czy koloniach organizowanych przez „Caritas". Oprócz praktyki w ramach diecezji i parafii pochodzenia klerycy są podczas wakacji zobowiązani do tygodniowego dyżuru w seminarium.

Wakacje to także czas pomocy duszpasterskiej księdzu proboszczowi i księżom wikariuszom w parafiach rodzinnych. Szczególnie dotyczy to alumnów ze starszych roczników, którzy zobowiązani są do praktyki homiletycznej, katechetycznej oraz liturgicznej. Diakoni podejmują praktykę pastoralną w parafiach diecezji przez cały okres Wielkiego Postu.

Oprócz zdobywania wiadomości teoretycznych, alumni także w ciągu roku akademickiego mają szansę działalności na polu duszpasterskim. Największa liczba alumnów jest zaangażowana w duszpasterstwo charytatywne. Swoją troską obejmują szereg placówek na terenie miasta Rzeszowa. W miarę możliwości klerycy biorą udział we Mszach św. odprawianych w kaplicach rzeszowskich szpitali. Swoją troską otaczają również ludzi chorych z oddziału paliatywnego, a także niewidomych, głuchoniemych oraz dzieci upośledzone. Alumni odwiedzają nadto pensjonariuszy domów opieki społecznej. Niedziela jest szczególnym dniem, kiedy klerycy mogą przyczynić się do głębszego przeżycia Mszy św. przez więźniów z zakładu karnego w Załężu. Swoją troską obejmują oni także dzieci z domu dziecka, jak też dzieci i młodzież, które gromadzą się w świetlicy Fundacji Jana Pawła II „Wzrastanie".

Formacja duszpasterska urzeczywistnia się również na płaszczyźnie troski o nowe powołania kapłańskie. Szczególną formę przyjmuje ona podczas Niedzieli Dobrego Pasterza. Wtedy to księża przełożeni wraz z alumnami ze starszych roczników wyjeżdżają do różnych parafii w diecezji, aby dzięki osobistemu świadectwu ukazywać - szczególnie ludziom młodym piękno życia poświęconego służbie Bogu.

Alumni angażują się również w działalność szeregu grup, działających w Seminarium: trzeźwościowej, powołaniowej, misyjnej, Rycerstwa Niepokalanej, Straży Honorowej NSPJ, Focolare, Apostolskiego Dzieła Pomocy Duszom Czyśćcowym.

Klerycy Wyższego Seminarium Duchownego w Rzeszowie uczestniczą w ważnych uroczystościach diecezjalnych, w większości przypadków odbywających się w Rzeszowskiej Katedrze. Alumni biorą aktywny udział w zjazdach i sympozjach. Szczególną formą działalności Seminarium w życiu Kościoła są audycje radiowe Księży Profesorów i kleryków na antenie Katolickiego Radia VIA.

 

Praktyka diakońska

Czas najintensywniejszej praktyki pastoralnej to okres diakonatu. W okresie tym można wyszczególnić dwa etapy:

  • od święceń diakonatu do końca pierwszego semestru na roku VI - diakoni przebywają w seminarium, uczestnicząc w wykładach, spotkaniach z duszpasterzami oraz odbywając różne praktyki duszpasterskie;
  • praktyka diakońska na wyznaczonych parafiach (zasadniczo w okresie Wielkiego Postu do Poniedziałku Wielkanocnego).

Na zakończenie II semestru VI roku diakoni uczestniczą w kursach pastoralnych prowadzonych przez duszpasterzy diecezjalnych. Spotkania takie mają na celu zapoznanie się ze specyfiką różnych duszpasterstw, metodami ich prowadzenia oraz celem. 

Bardzo istotnym okresem jest praktyka w parafii. Diakon, mimo iż nie jest jeszcze prezbiterem, podejmuje obowiązki duszpasterza, wykonując dozwolone posługi. Konieczność odbycia praktyki diakońskiej w parafii określona jest przez Kodeks Prawa Kanonicznego: "Po ukończeniu okresu studiów, diakon powinien przez odpowiedni czas, określony przez biskupa lub wyższego przełożonego, pracować w duszpasterstwie, wykonując święcenie diakońskie, zanim zostanie dopuszczony do prezbiteratu" (kan. 1032 par. 2).

Diakona w parafii obowiązuje kilka rodzajów praktyk. Są to:

  • praktyka liturgiczna:
  • posługa przy ołtarzu, udzielanie komunii św.,
  • odprawianie nabożeństw eucharystycznych, Gorzkich Żali i innych nabożeństw według miejscowych zwyczajów,
  • roznoszenie komunii św. chorym,
  • asystowanie przy udzielaniu sakramentów świętych, odprawianie pogrzebów;
  • praktyka homiletyczna - głoszenia kazań pasyjnych lub w czasie niedzielnych Mszy św.;
  • praktyka katechetyczna - katechizowanie dzieci i młodzieży w wymiarze 10-12 godzin tygodniowo;
  • praktyka w kancelarii parafialnej
  • wykonywanie prac zleconych przez proboszcza w zależności od potrzeb,
  • inne praktyki - spotkania z ministrantami, scholą, grupami młodzieżowymi (oaza, KSM) oraz grupami dorosłych (koło różańcowe, koło misyjne, grupa synodalna itp.).

Wszelkie praktyki odbywane przez diakonów koordynowane są przez odpowiedzialnego przełożonego. Celem praktyk jest bezpośrednie przygotowanie do podjęcia pracy duszpasterskiej w kapłaństwie.

Intelektualna

Celem formacji intelektualnej jest przygotowanie alumnów do głębokiego wniknięcia w Słowo Boże, wzrostu w życiu duchowym i przygotowanie się do wypełniania posługi pasterskiej (por. PDV 51).
Studia w Wyższym Seminarium Duchownym trwają sześć lat. Należą do studiów o profilu humanistycznym. Przedmioty filozoficzne wykładane są na pierwszych dwóch latach, teologiczne zasadniczo od roku III do VI. Program studiów obejmuje, oprócz przedmiotów filozoficznych i teologicznych, wykłady z pedagogiki, psychologii, literatury religijnej i lektoraty językowe. Obowiązkowe są lektoraty z języków: greckiego, łacińskiego i wybranego języka nowożytnego. W WSD w Rzeszowie do wyboru są lektoraty z języków: angielskiego, francuskiego, niemieckiego i włoskiego. Istnieje także możliwość poznania języka migowego.

Rok akademicki w Seminarium Duchownym, podobnie jak na innych studiach wyższych, składa się z dwóch semestrów. Każdy semestr kończy sesja egzaminacyjna, którą poprzedza okres zaliczeń. Zdobycie wszystkich zaliczeń jest warunkiem dopuszczenia do sesji. W przypadku braku jednego lub dwóch zaliczeń student ma prawo zwrócić się do Księdza Rektora z prośbą o warunkowe dopuszczenie do sesji.

Uzyskanie pozytywnych ocen z wszystkich egzaminów jest konieczne do zaliczenia sesji egzaminacyjnej i dopuszczenia do następnego semestru studiów. W przypadku negatywnego wyniku egzaminu student ma prawo do jego powtórzenia w tzw. sesji poprawkowej. Sesja ta trwa około dwa tygodnie. Zaczyna się po przerwie semestralnej w przypadku sesji zimowej oraz po wakacjach w przypadku sesji letniej. Jeśli i ta próba się nie powiedzie, student może zostać dopuszczony do egzaminu komisyjnego. Studia kończy egzamin magisterski tzw. Theologicum, obejmujący: teologię biblijną, teologię dogmatyczna, teologię fundamentalną, teologię moralną oraz zagadnienia z dziedziny przedstawionej w pracy magisterskiej.

 

Seminaria naukowe

Studia w Wyższym Seminarium Duchownym umożliwiają zdobycie tytułu magistra teologii, ponieważ w sierpniu 1994 roku WSD w Rzeszowie zostało afiliowane do Wydziału Teologicznego Papieskiej Akademii Teologicznej w Krakowie - obecnie Uniwersytetu Papieskiego Jana Pawła II. W celu uzyskania tytułu magistra teologii należy przedstawić pracę, zakwalifikowaną jako magisterską oraz zdać egzamin magisterski. Począwszy od trzeciego roku studiów każdy kleryk wybiera sobie seminarium naukowe, w którym będzie uczestniczył przez cztery lata. Przygotowaniem jest tzw. proseminarium, na którym należy zapoznać się z metodologią pisania pracy magisterskiej.

 

Studium własne

Studia polegają głównie na samodzielnej pracy, lekturze, poszukiwaniu. Dlatego bardzo ważny jest czas przeznaczony na naukę własną. Każdego dnia w programie jest tzw. studium. Trwa ono cztery godziny z półgodzinną przerwą. W czasie studium można korzystać z zakładów naukowych. Dzięki zakładom (historii Kościoła, patrologii, historii sztuki, filozofii, teologii dogmatycznej, fundamentalnej, moralnej, liturgiki, katechetyki, homiletyki i nauk biblijnych) mamy dostęp do cennych pomocy w nauce. Podstawą formacji intelektualnej jest rzetelność i pracowitość w czasie studium.

 

Biblioteka

Biblioteka WSD liczy ok. 60 tys. Woluminów z czego niestety tylko ponad 34 tys. skatalogowanych oraz ponad 250 tytułów czasopism. Co roku księgozbiór wzbogaca się o ok. 2000 pozycji książkowych pochodzących głównie z darów. Ponadto biblioteka zamawia ponad 100 różnego rodzaju periodyków i czasopism naukowych. W bibliotece znajdują się z zbiory z zakresu teologii, filozofii, kultury, psychologii, literatury, historii i sztuki. Bogate są także zbiory słowników i encyklopedii. Znaczną część zbiorów stanowi księgozbiór w języku niemieckim. Najcenniejszą pozycją jest książka z XVI wieku pod tytułem "Dictionarum undecim linguam". Dyrektorem biblioteki jest ks. dr Jan Kulig.

 

Czytelnia

Najbardziej poczytne i pożyteczne w studium książki i słowniki umieszczone są w czytelni. Zebrano i pogrupowano tam niezbędne pomoce naukowe z wszystkich każdej dziedziny wiedzy wchodzącej w skład studiów seminaryjnych: historii Kościoła, patrologii, historii sztuki, filozofii, teologii dogmatycznej, fundamentalnej, moralnej, liturgiki, katechetyki, homiletyki i nauk biblijnych.

Ludzka

Formacja ludzka jest jednym z wielu czynników wpływających na ogólny rozwój alumna przygotowującego się do święceń. W pracy nad sobą i nad swoim charakterem nie można zapomnieć o tak elementarnych i fundamentalnych sprawach jak: ogólna i podstawowa kultura osobista, zdrowie, zacieśnienie więzi koleżeńskich z innymi alumnami, itp. Nie można także zapomnieć o uprzejmości, wrażliwości i dobroci. Naczelną zasadą formacji ludzkiej, przejawiającej się w szacunku i miłości wobec każdego innego człowieka jest osobowe traktowanie.

W zakres formacji ludzkiej wchodzi wiele istotnych spraw. Składa się na nią urzeczywistnianie prawdziwego człowieczeństwa, formowanie sumienia, kształtowanie wolności i odpowiedzialności.

Pewną pomoc w tej formacji stanowi seminaryjny plan dnia. On to ma kształtować osobowość kleryka do życia odpowiedzialnego. W WSD w Rzeszowie przedstawia się on najogólniej tak:
o 5.30 wstawanie - z wyjątkiem czwartków i niedziel, kiedy pobudka jest o 6.00; potem rozmyślanie, Eucharystia, śniadanie, wykłady, obiad, rekreacja, studium, nabożeństwo, kolacja, rekreacja, lektura duchowa, czas na osobistą modlitwę przed Najświętszym Sakramentem, zakończenie dnia i spoczynek o 22.00.
Organizowane są wyjścia do teatru i do kina. W Seminarium istnieje także możliwość oglądania programów telewizyjnych i filmów.
Także i przez sport klerycy naszego Seminarium rozwijają swoje zdolności. Istnieje możliwość cotygodniowego wyjścia na basen lub siłownię. Także w budynku WSD można skorzystać z sali gimnastycznej, z siłowni, jak również zagrać w piłkę nożną lub siatkówkę na boisku seminaryjnym.
Formacji ludzkiej sprzyja także wspólna praca w budynku i w jego otoczeniu. Każdy z alumnów jest także zobowiązany do tygodniowego dyżuru w Seminarium w ramach praktyki wakacyjnej.
Ważną rolę odgrywa także formacja muzyczna. W Seminarium działa schola i chór. Jest to forma aktywności bardzo lubiana doceniana przez kleryków. Zacieśnianie więzi koleżeńskich jest kolejną ważną sprawą w życiu zarówno kleryka jak i kapłana. W Seminarium odbywa się to przez wspólne spotkania koleżeńskie, przez wspólne przeżywanie imienin, urodzin, przez wspólne łamanie się opłatkiem przed świętami Bożego Narodzenia. Żaden z nas nie może zapomnieć o tym, że żyje wśród ludzi i do ludzi będzie posłany. Będzie musiał znaleźć się w towarzystwie zarówno duchownych jak i świeckich.

Nad całością życia seminaryjnego i całej formacji czuwa Ksiądz Rektor wraz z gronem Księży Profesorów i Wychowawców, a także Klerycki Samorząd Seminaryjny. W skład tegoż samorządu wchodzą: dziekan alumnów i jego zastępca, ceremoniarz wraz z zastępcą, a także sześciu duktorów kursów. Każdy z kleryków w miarę swoich możliwości stara się pomóc kolegom, którzy piastują ważne dla całej wspólnoty urzędy.

Nie można także zapomnieć o czasopiśmie seminaryjnym „Znak Łaski". W jego wydawanie zaangażowani są klerycy, którzy pragną przybliżyć czytelnikom życie i wydarzenia z Seminarium.

Codzienni w czasie wolnym od zajęć, czyli na tzw. rekreacji alumni mogą wyjść na spacer. W czwartek zaś mogą wyjechać do miasta, gdyż przechadzka po obiedzie trwa do godziny 16.45, podobnie jak w niedziele. Można wtedy poświęcić czas na dłuższy spacer lub załatwienie ważnych sprawunków. Istnieje także możliwość wyjścia na boisko sportowe dla chętnych, aby popołudnie spędzić na zajęciach sportowych.

Alumni w szczególny sposób podtrzymują więzi ze swoimi rodzinami. Goście mogą odwiedzać kleryków w niedziele i w czwartki od 13.00 do 16.45. Alumni wyjeżdżają do swoich rodzin na Uroczystość Wszystkich Świętych, na Boże Narodzenie, w przerwie między semestrami, na Wielkanoc, na prymicje oraz w pilnych potrzebach.

Dokument „Zasady formacji kapłańskiej w Polsce" w punkcie 150 mówi: „ Formacja powołanych do kapłaństwa, będąc złożonym procesem rozwojowym powinna obejmować całą osobę powołanego, uwzględniać wszystkie aspekty jego osobowości i warunków, w których on się znajduje, jak też mieć na względzie i realizować cel tego działania. Drogą zaś do zdobywania nieodzownej dojrzałości osobowej jest miłość na wzór Chrystusa ".

 

Szczegółowe zasady

W seminarium jest podejmowanych wiele prac i zadań, które sprawiają, że Seminarium może sprawnie funkcjonować

Praca

Klerycy WSD w Rzeszowie w ramach czasu wolnego, a niekiedy także poza nim, podejmują różne prace na terenie seminarium i w obejściu. Nie brakuje także pracy w ogrodzie, gdzie alumni pomagają ogrodnikowi w takich pracach jak: sadzenie kwiatów i drzewek, plewienie grządek i krawężników, koszenie trawnika i podlewanie rabatek z kwiatami.

Także wewnątrz budynku nie brakuje pracy. Ważne jest utrzymanie porządku: we własnych pokojach, na korytarzach, w rozmównicach i pokojach gościnnych, w salach wykładowych oraz w kaplicy. Prace porządkowe na korytarzach odbywają na zasadzie dyżurów tygodniowych. W seminarium nie pracują kelnerzy, natomiast przynoszenie posiłków do stołu i sprzątanie po posiłkach, to kolejna praca, jaka czeka na kleryka. Dyżur na refektarzu trwa przez tydzień. Większość tych prac, w porozumieniu z odpowiedzialnymi za poszczególne agendy, koordynuje dziekan alumnów, który stosownie do zapotrzebowania posyła kleryków do wyżej wymienionych prac. Listę tych, którzy mają podjąć pracę w danym dniu, dziekan ogłasza podczas obiadu. Przez swoją pracę, klerycy przyczyniają się do dobra całej wspólnoty seminaryjnej, przez co buduje się jedność i współodpowiedzialność kleryków.

Rekreacja

Czas przeznaczony na rekreację przewidziany jest codziennie po obiedzie i po kolacji. Rekreację poobiednią klerycy zazwyczaj przeznaczają na spacer po ogrodzie lub w okolicy seminarium. W tym także czasie przewidziana jest także praca kleryków w zależności od potrzeb. Rekreacja po kolacji także może być przeznaczona na spacer po świeżym powietrzu. W czasie tej rekreacji klerycy zazwyczaj przeglądają prasę w czytelni czasopism albo oglądają wiadomości telewizyjne w sali rekreacyjnej. Rekreacja zarówno popołudniowa, jak i wieczorna to także dobry czas, aby zrobić porządki w swoich pokojach albo zrobić pranie itd. W niedzielę po śniadaniu jest czas wolny, który klerycy przeznaczają na wspólne spotkanie w gronie swoich rodaków i krajanów. Rekreacja pomaga w odprężeniu umysłu po wykładach i studium. Ważne jest więc, aby tę rekreację dobrze wykorzystać, co jest niezbędne dla zdrowia fizycznego i psychicznego.

Kultura

"Formacja powołanych do kapłaństwa, będąc złożonym procesem rozwojowym powinna obejmować całą osobę powołanego, uwzględniać wszystkie aspekty jego osobowości i warunków w których on się znajduje, jak też mieć na względzie i realizować cel tego działania" (Ratio insitutionis sacerdotalis pro Polonia, nr 150). Sprawie wszechstronnej formacji ludzkiej służy swobodny kontakt z szeroko rozumianą kulturą tworzoną w środowisku rzeszowskim. Alumni uczestniczą w imprezach muzycznych organizowanych przez rzeszowską Filharmonię im. Artura Malawskiego. Można tu wspomnieć chociażby koncert Orkiestry Filharmonii Rzeszowskiej pod batutą Xiao - Lu Li czy balet Jezioro Łabędzie w wykonaniu artystów lwowskich. Poznaniu dorobku wielkich klasyków służy także działalność lektoratów językowych, które organizują kameralne spotkania muzyczne poświęcone życiu i twórczości danego kompozytora. Także spektakle na małej i dużej scenie Teatru im. Wandy Siemaszkowej cieszą się dużą popularnością. Zainteresowanie sztuką teatralną znajduje swe odbicie w licznych inscenizacjach organizowanych przez amatorskie zespoły kleryckie. Wspomnijmy tylko misterium Błogosławieni będące formą dziękczynienia za beatyfikację czterech męczenników pochodzących z terenu Diecezji Rzeszowskiej czy liczne akademie patriotyczne. Regularnie odbywają się również spotkania z kinem polskim i światowym.

Sport

Dlaczego sport w seminarium? Ponieważ: sport sprzyja zachowaniu zdrowia oraz rozwija cechy osobowości charakteru: wytrwałość, silną wolę, zdyscyplinowanie. W sporcie zawodowym celem podstawowym jest osiągnięcie jak najlepszych rezultatów w zawodach różnych szczebli. Wymaga to odpowiedniego przygotowania ogólnego i specjalnego przez treningi pod opieką wykwalifikowanych trenerów. Sport seminaryjny ma cechy bardziej rekreacyjne niż nastawienie na osiągnięcie konkretnych wyników. Uprawiany jest jako czynny wypoczynek, służy odprężeniu po pracy umysłowej, regeneracji sił, utrzymaniu sprawności fizycznej i dobrego stanu zdrowia. Sport jest bardzo potrzebny, poprawia samopoczucie, pozwala utracić zbędne kalorie, udoskonalić zdolności sportowe. Wielu bowiem przychodząc do Seminarium uprawiało jakąś formę sportu, czy to czynnie czy to w celach rekreacyjnych. Mogą więc oni w dalszym ciągu kontynuować swoje zainteresowania w tej samej formie lub jej podobnej.

Samorząd

Samorząd klerycki tworzą: dziekan alumnów i jego zastępca, ceremoniarze (kleryk czuwający nad prawidłowym działaniem kleryckiej służby ołtarza) i duktorzy roczników szefowie poszczególnych roczników). Funkcja dziekana, jego zastępcy i ceremoniarza powierzana jest klerykom, mianowanym przez Kolegium Księży Przełożonych Seminarium. Duktorzy są wybierani przez kolegów z poszczególnych lat studiów i zatwierdzani przez Rektorat Seminarium. Zadaniem Samorządu jest uczestniczenie w organizowaniu i funkcjonowaniu Seminarium. Spostrzeżenia, uwagi i propozycje dotyczące życia seminaryjnego są przedstawiane i rozważane na spotkaniach Rady Kleryckiej.